Jak dziecko widzi świat?

Każdy model wyjaśnia jedną ideę. Nie jest badaniem ani dokładną rekonstrukcją widzenia konkretnej osoby.

Ilustracja poglądowa

Ostrość wzroku

Obraz odniesienia
Obraz z regulowanym rozmyciem

To ilustracja różnicy ostrości, nie obraz widziany przez konkretne dziecko

Ostrość bada się w określonych warunkach. Samo rozmycie nie oddaje wszystkich trudności niedowidzenia.

Więcej o funkcjach widzenia
Ilustracja poglądowa

Crowding — stłoczenie

A

Otoczenie znaku może utrudniać jego rozpoznanie. Rzeczywiste badanie wymaga standaryzowanych znaków i odległości; ten pokaz nie przyznaje wyniku.

Przeczytaj o crowdingu
Ilustracja poglądowa

Stereopsja

Widok z pozycji lewego oka

Różne położenie oczu daje nieco różne obrazy. Układ wzrokowy może korzystać z tych różnic do oceny głębi. Zwykły ekran nie odtwarza tu doświadczenia stereopsji ani jej braku.

Więcej o ustawieniu oczu
Ilustracja poglądowa

Supresja

Obraz z prawego okaObraz z lewego oka

Supresja dotyczy ograniczenia udziału informacji z jednego oka w widzeniu obuocznym. Przezroczystość warstwy jest tylko modelem pojęcia, nie dokładnym odwzorowaniem neurofizjologii.

Więcej o supresji

Źródło: AAO — Amblyopia Preferred Practice Pattern (2023).

Osobne pytania

Można mierzyć ostrość każdego oka, ustawienie oraz funkcje obuoczne. Wyniki odpowiadają na inne pytania. Dobre odczytywanie znaków jednym okiem nie opisuje całej współpracy.

Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern.; Amblyopia and the whole child.; Opis zawodu ortoptysty.

Badanie i jego warunki

Istnieją różne testy stereopsji i widzenia obuocznego. Ich wyniki trzeba zapisać z nazwą metody i warunkami. Nie porównuj bezpośrednio dwóch liczb z odmiennych testów.

Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern.; Amblyopia and the whole child.; Opis zawodu ortoptysty.

Codzienna aktywność

Trudność w określonym zadaniu nie pozwala samodzielnie rozpoznać braku stereopsji. W orientacji przestrzennej wykorzystujemy także inne wskazówki. Opis konkretnej sytuacji pomaga w rozmowie o potrzebach.

Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern.; Amblyopia and the whole child.; Opis zawodu ortoptysty.

Dalsze postępowanie

Plan zależy od rodzaju zaburzenia. Nie stosuj samodzielnie pryzmatów, filtrów ani programów rozdzielających obrazy dla oczu. Ustal, co ma poprawiać zalecone postępowanie i jak będzie to oceniane.

Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern.; Amblyopia and the whole child.; Opis zawodu ortoptysty.

Dwoje otwartych oczu nie dowodzi prawidłowej współpracy

Widzenie obuoczne oznacza wykorzystanie informacji pochodzących z obu oczu w określonych warunkach. Stereopsja jest jednym z jego aspektów: korzystaniem z różnic obrazów do oceny głębi. Nie opisuje całego sposobu poruszania się w przestrzeni, ponieważ istnieją także wskazówki dostępne jednym okiem.

Dziecko może sprawnie chodzić po schodach, a mieć ograniczony wynik testu stereopsji. Taka sprawność nie unieważnia badania. Również prawidłowa ostrość jednego lub obu oczu nie rozstrzyga sama o ich współpracy.

Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern.; The pattern of visual deficits in amblyopia.; Strabismus.

Czym jest supresja

Przy niezgodnych obrazach może dochodzić do ograniczania udziału informacji z jednego oka. To mechanizm przetwarzania obrazu, nie świadoma decyzja dziecka. Zakres zjawiska zależy od rodzaju problemu i warunków, w których je badamy.

Nie rozpoznaje się supresji na podstawie wyboru koloru w grze czy kierunku patrzenia na zdjęciu. Specjalistyczne testy mogą oceniać inne elementy niż proste zauważenie przedmiotu. Wynik trzeba interpretować razem z ustawieniem i ostrością.

Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern.; The pattern of visual deficits in amblyopia.; Strabismus.

Kontrast i tłok znaków odpowiadają na kolejne pytania

Czułość na kontrast dotyczy rozpoznawania różnicy między obiektem a tłem. Zjawisko stłoczenia, nazywane też crowdingiem, oznacza trudniejsze rozpoznawanie znaku, gdy blisko niego znajdują się inne elementy. Mogą utrudniać zadanie, nawet jeśli nie przypomina ono codziennie wykonywanej tablicy do badania ostrości.

Wynik pojedynczego testu nie powinien zastępować wszystkich tych funkcji. Jeśli plan ćwiczeń ma dotyczyć współpracy obuocznej, zapytaj o dokładnie ocenianą trudność i sposób pomiaru odpowiedzi.

Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern.; The pattern of visual deficits in amblyopia.; Strabismus.

Badania związane z tym tematem

Ostrość, kontrast i obuoczność nie mierzą tego samego

The pattern of visual deficits in amblyopia.

Suzanne P McKee, Dennis M Levi, J Anthony Movshon. Journal of vision (2003), 3(5), 380.

Rodzaj badania
Badanie przekrojowe funkcji wzrokowych
Uczestnicy
427 dorosłych z niedowidzeniem lub jego czynnikami ryzyka oraz 68 osób porównawczych
Wiek
Dorośli; abstrakt nie podaje dokładnego zakresu wieku
Kogo dotyczy wynik
Różne kategorie deficytów wzrokowych, w tym związane z zezem i różnowzrocznością.
Co zastosowano
Pomiary ostrości optotypowej, Verniera, prążkowej, kontrastu i funkcji obuocznej.
Z czym porównano
Osoby z prawidłowym widzeniem oraz porównania między kategoriami klinicznymi.
Czas obserwacji
Pomiary przekrojowe; nie próba leczenia.
Najważniejszy wynik
Wykazano różne wzorce deficytów. Ostrość i kontrast tworzyły odrębne wymiary zmienności; resztkowa obuoczność wiązała się z innym profilem wyników.
Bezpieczeństwo
Nie oceniano tu bezpieczeństwa nowego leczenia.

Co ogranicza ten wniosek?

  • Wyniki dorosłych nie są normami rozwojowymi dla małych dzieci.
  • Zależności między pomiarami nie dowodzą skuteczności konkretnego ćwiczenia.

Co z tego wynika dla rodzica? Jedna liczba ostrości nie opisuje całego widzenia. Specjalista może potrzebować kilku różnych pomiarów.

Publikacja źródłowaDOI: 10.1167/3.5.5

Opracowanie na podstawie metadanych i abstraktu. Szczegółów niepodanych w abstrakcie nie uzupełniamy domysłami.

Najczęstsze pytania

Czy lepsza ostrość przywraca stereopsję?

Nie zawsze. To odrębne funkcje, oceniane osobno.

Czy zwykła układanka mierzy widzenie obuoczne?

Nie. Wynik zabawy nie jest standaryzowanym badaniem.

Czy gra pokazywana obu oczom jest automatycznie terapią dychoptyczną?

Nie. Metoda dychoptyczna wymaga odpowiednio odmiennej informacji dla każdego oka i określonego protokołu. Zwykła gra widziana obojgiem oczu nie spełnia tego warunku.

Źródła i dalsza lektura

  1. Oscar A Cruz, Michael X Repka, Amra Hercinovic, Susan A Cotter, Scott R Lambert, Amy K Hutchinson, Derek T Sprunger, Christie L Morse, David K Wallace, American Academy of Ophthalmology Preferred Practice Pattern Pediatric Ophthalmology/Strabismus Panel. Amblyopia Preferred Practice Pattern. · Ophthalmology (2023) · DOI: 10.1016/j.ophtha.2022.11.003.
  2. Eileen E Birch, Krista R Kelly. Amblyopia and the whole child. · Progress in retinal and eye research (2023) · DOI: 10.1016/j.preteyeres.2023.101168.
  3. Opis zawodu ortoptysty.
  4. Suzanne P McKee, Dennis M Levi, J Anthony Movshon. The pattern of visual deficits in amblyopia. · Journal of vision (2003) · DOI: 10.1167/3.5.5.
  5. Strabismus.

Pojęcia z tego materiału