Obserwacja, nie test
Nie musisz określać kąta ani medycznej nazwy. Zapisz sytuacje i zmienność. Nie wykonuj wielokrotnych prób zasłaniania jako domowego sprawdzianu.
Piśmiennictwo: Strabismus; Pseudostrabismus.
Co trzeba wyjaśnić
Badanie pozwala ocenić ustawienie, ruchy, refrakcję i ostrość. Odróżnia także prawdziwe odchylenie od wrażenia wynikającego z budowy twarzy. Fotografia nie rozstrzyga tych pytań.
Piśmiennictwo: Strabismus; Pseudostrabismus.
Co zabrać
Przygotuj dotychczasowe wyniki i używane okulary. Zapytaj, czy potrzebna jest ocena widzenia obuocznego i czy współistnieje niedowidzenie.
Piśmiennictwo: Strabismus; Pseudostrabismus.
Nie rozpoczynaj leczenia
Nie wybieraj samodzielnie oka do zasłaniania. Jeśli odchylenie pojawiło się nagle lub towarzyszą mu nowe dolegliwości, skontaktuj się szybko z pomocą medyczną zamiast czekać na ukończenie przewodnika.
Piśmiennictwo: Strabismus; Pseudostrabismus.
Opisz okoliczności, nie tylko kierunek
Powiedz, czy zmianę widać od dawna, czy powstała nagle, czy jest stała oraz kiedy pojawia się najczęściej. Informacja o patrzeniu w dal, zmęczeniu, jasnym świetle lub nowym dwojeniu pomaga w wywiadzie. Nie trzeba samodzielnie mierzyć kąta ze zdjęcia.
Zachowana fotografia okresowej zmiany może być przydatna, ale nie zastępuje oceny. Niekiedy wygląd bywa pozorny, w innych sytuacjach obraz w jednym momencie nie oddaje odchylenia obecnego poza gabinetem.
Piśmiennictwo: Strabismus; Exotropia; Accommodative Esotropia; Pseudostrabismus.
Dlaczego warto ocenić również ostrość
Nieprawidłowe ustawienie może współistnieć z różnicą ostrości lub refrakcji, ale nie przesądza o nich. Dziecko potrafi korzystać przede wszystkim z jednego oka i nie zgłaszać trudności. Dlatego badanie obejmuje więcej niż sam wygląd ustawienia.
Jeżeli dotychczas badano jedynie ogólną reakcję na przedmioty, zapytaj, czy potrzebna jest ocena każdego oka osobno. Zakres dobiera się do wieku i możliwości współpracy.
Piśmiennictwo: Strabismus; Exotropia; Accommodative Esotropia; Pseudostrabismus.
Gdy zmiana jest nowa
Nagły zez, szczególnie z podwójnym widzeniem, bólem lub pogorszeniem, wymaga szybkiego kontaktu medycznego. Nie należy zakładać, że to ta sama stabilna sytuacja, którą zna ktoś z rodziny.
Nie rozpoczynaj zasłaniania ani ćwiczeń na podstawie obserwacji. Właściwe postępowanie zależy od przyczyny, a jej rozpoznanie jest pierwszym zadaniem.
Piśmiennictwo: Strabismus; Exotropia; Accommodative Esotropia; Pseudostrabismus.
Najczęstsze pytania
Czy to na pewno zez?
Nie można tego ustalić z samego opisu. Potrzebne jest badanie.
Czy dziecko musi się skarżyć?
Nie. Brak skarg nie wyklucza zaburzenia ustawienia lub widzenia.
Czy mam najpierw sprawdzić, czy ćwiczenia wyprostują oko?
Nie zastępuj tym badania. Oko może odchylać się z różnych powodów, a sam kierunek nie wskazuje bezpiecznego programu ćwiczeń.