Wizuskopia

Którym miejscem oka dziecko patrzy najdokładniej?

Na siatkówce, czyli światłoczułej warstwie wewnątrz oka, znajduje się niewielki środkowy obszar umożliwiający bardzo dokładne widzenie. Zwykle kierujemy oko tak, aby obraz interesującego nas szczegółu trafiał właśnie tam.

W części przypadków niedowidzenia oko może przy utrzymywaniu spojrzenia korzystać z miejsca położonego obok. Nie widać tego po samym zachowaniu powiek ani po tym, że dziecko wskazuje przedmiot.

Jak sprawdza się miejsce patrzenia?

W wizuskopii osoba badająca używa przyrządu do oglądania wnętrza oka z małym znakiem, na który dziecko ma patrzeć. Obserwuje, gdzie znak znajduje się względem środka najdokładniejszego widzenia. Sprawdza też, czy położenie jest stałe, czy spojrzenie wędruje.

Badanie może być trudniejsze u bardzo małego dziecka. Znaczenie mają zrozumienie zadania, dobór znaku i tolerowanie światła. Brak pewnej odpowiedzi nie oznacza automatycznie nieprawidłowego miejsca patrzenia.

Czy wynik mówi, jak dużo dziecko widzi?

Daje inną informację niż odczytywanie literek. Oko może patrzeć środkiem, a mimo to mieć obniżoną ostrość. Z kolei stwierdzenie patrzenia miejscem obok środka nie pozwala z jednego prostego wzoru obliczyć jego widzenia.

Wynik pomaga zrozumieć sposób korzystania z oka i planować dalszą ocenę. Łączy się go z ostrością, ustawieniem, przyczyną niedowidzenia oraz odpowiedzią na prowadzone leczenie.

Lokalizacja i stabilność fiksacji

Wizuskopia wykorzystuje oftalmoskop z celem rzutowanym na siatkówkę. Przy jednoocznej fiksacji badający porównuje położenie celu z dołkiem. Ocenia centralność, kierunek i wielkość ekscentryczności oraz stabilność utrzymywanego miejsca.

To ocena fiksacji oka w warunkach zadania, a nie test korespondencji siatkówkowej obu oczu. Fiksacja ekscentryczna i nieprawidłowa korespondencja mogą współwystępować, lecz nie są synonimami.

Wpływ sposobu badania

Rodzaj celu, jego rozmiar, oświetlenie, uwaga i zachowanie pacjenta wpływają na wykonalność. W badaniu porównawczym 47 osób użycie smugi oftalmoskopu poprawiało możliwość oceny u dzieci poniżej 3 lat względem tradycyjnego celu. Nie oznacza to niezależności każdej odmiany od współpracy ani pełnej wymienności z ilościowym śledzeniem oka.

Należy opisać aparat, cel, pozycję i stabilność. Gdy identyfikacja dołka lub odpowiedź fiksacyjna jest niepewna, ograniczenie powinno pozostać częścią interpretacji.

Związek z funkcją

Ekscentryczna fiksacja może towarzyszyć niedowidzeniu, ale centralna fiksacja nie wyklucza obniżonej ostrości. Rozdzielczość zależy również od przetwarzania korowego i innych ograniczeń. Dlatego nie należy stosować prostego wzoru wyliczającego ostrość wyłącznie z odległości miejsca fiksacji od dołka. Wynik wizuskopii uzupełnia pomiar ostrości i ocenę sensoryczno-motoryczną; nie zastępuje ich.