Test Hirschberga

Co pokazują dwa małe światełka?

Gdy dziecko patrzy w kierunku lampki, na powierzchni każdego oka powstaje małe odbicie światła. W teście Hirschberga porównuje się jego położenie względem źrenic. Różnica może wskazywać, że oczy nie kierują się w tę samą stronę.

To odbicie powstaje na rogówce, czyli przezroczystej przedniej części oka. Nie jest tym samym co czerwony odblask widoczny niekiedy w źrenicach na zdjęciu.

Kiedy przydaje się ten test?

Zwłaszcza u małych dzieci i osób, które nie potrafią pewnie utrzymać spojrzenia podczas innych prób. Badanie jest krótkie: dziecko skupia uwagę na świetle, a badająca osoba ocenia oba oczy.

Metoda pozwala wstępnie ocenić kierunek i przybliżoną wielkość odchylenia. Dokładniejszy pomiar, gdy jest możliwy, wykonuje się innymi sposobami, na przykład podczas zasłaniania oczu z użyciem pryzmatów.

Czy nierówne odbicia zawsze oznaczają zez?

Nie zawsze. Na ich położenie wpływa również budowa oka i sposób patrzenia. Dziecko mogło spojrzeć obok lampki, a zdjęcie mogło powstać z boku. Z kolei podobne odbicia nie wykluczają wszystkich małych lub okresowych odchyleń.

Dlatego pojedyncze zdjęcie nie wystarcza do pewnego rozpoznania. Jeśli niepokoi Cię ustawienie oczu, pokaż obserwację podczas badania. Wynik interpretuje się razem z pozostałymi próbami.

Odblask rogówkowy a ustawienie osi

Test Hirschberga wykorzystuje położenie odblasku rogówkowego źródła światła względem źrenicy. W typowych warunkach przesunięcie odblasku skroniowo odpowiada odchyleniu oka do wewnątrz, a nosowo odchyleniu na zewnątrz. Należy uwzględnić fizjologiczne położenie odblasku, a nie wymagać jego idealnego wycentrowania u każdej osoby.

Kąt kappa i indywidualna geometria oka mogą wpływać na ocenę, a znaczna asymetria budowy naśladować lub maskować część odchylenia.

Oszacowanie, nie precyzyjna neutralizacja

Orientacyjna zależność około 1 mm przemieszczenia odblasku do około 15Δ jest klinicznym przybliżeniem. Współczynnik zależy od metody, oka i zakresu odchylenia. Nie należy przedstawiać go jako stałej fizycznej ani zamieniać milimetrów na dokładny plan leczenia.

Pomiary utrudniają brak fiksacji na źródle, ekscentryczna fiksacja, niestabilność ustawienia oraz nieosiowa obserwacja. W dostępnych warunkach preferuje się dokładniejszą ocenę pryzmatyczną.

Miejsce w badaniu dziecka

Próba jest użyteczna przy ograniczonej współpracy i jako część oceny przesiewowej. Trzeba ją odróżniać od badania czerwonego odblasku oraz jego porównania w teście Brücknera. Odmienny mechanizm odbicia oznacza odmienne pytanie diagnostyczne. Prawidłowo wyglądający Hirschberg nie wyklucza małego lub okresowego zeza ani zaburzenia sensorycznego.