Niedowidzenie.pl

Twoje konto

Utwórz konto, aby zapisywać ćwiczenia dziecka, przeglądać jego aktywności i przekazywać podsumowania wybranemu specjaliście.

Kąt zeza

Wielkość nieprawidłowego ustawienia oczu względem celu. Wynik zależy m.in. od odległości patrzenia, okularów i sposobu pomiaru; nie określa sam ostrości ani widzenia przestrzennego.

Inne nazwy

angle of deviation

Dla rodzica

Co mierzy liczba przy opisie zeza?

Kąt mówi, jak duże jest odchylenie oczu względem wspólnego celu. To inna informacja niż ostrość wzroku. Dziecko może mieć mały kąt i zaburzoną współpracę albo większy kąt przy podobnej ostrości obu oczu.

Wynik podaje się często w dioptriach pryzmatycznych, oznaczanych znakiem Δ. Nie są to te same dioptrie co moc zwykłych szkieł okularowych. Niekiedy kąt zapisuje się w stopniach.

Dlaczego podczas wizyty jest kilka pomiarów?

Oczy mogą ustawiać się inaczej z bliska i z daleka, w okularach i bez nich albo w różnych kierunkach. Zasłanianie może dodatkowo ujawnić część odchylenia, którą dziecko zwykle wyrównuje wspólnym patrzeniem.

Dwa wyniki mogą opisywać inne warunki, na przykład patrzenie z bliska i z daleka. Do porównania postępu warto wiedzieć, czy sprawdzono ten sam cel, odległość i korekcję.

Co jeszcze jest potrzebne do planu?

U małych dzieci czasem szacuje się ustawienie na podstawie odblasku światła na oczach. Jeśli możliwa jest dokładniejsza próba, używa się pryzmatów i obserwacji ruchów nastawczych.

Plan leczenia uwzględnia przyczynę, zmienność kąta, widzenie każdego oka, współpracę i objawy. Po leczeniu warto pytać nie tylko „ile zostało kąta”, ale też jak zmieniło się patrzenie w ważnych dla dziecka sytuacjach.

Dla studenta — wersja rozszerzona

Pomiar jest zależny od protokołu

Kąt opisuje wielkość odchylenia w określonych warunkach. Wynik powinien wskazywać kierunek, jednostkę, odległość, korekcję, pozycję spojrzenia, oko fiksujące i metodę. Bez tych danych porównywanie wartości bywa pozorne.

Jednoczesny test pryzmatu i zasłaniania służy ocenie komponentu jawnego. Naprzemienny test z pryzmatem mierzy odchylenie po dysocjacji, obejmujące również komponent ukryty. Ich wartości nie muszą się zgadzać i nie są zamiennymi punktami końcowymi.

Jednostka i metoda szacunkowa

Dioptria pryzmatyczna opiera się na liniowym przemieszczeniu przy danej odległości, a stopień na mierze kąta. Ich relacja jest trygonometryczna; prosty stały przelicznik działa jedynie przybliżeniowo w ograniczonym zakresie.

Hirschberg i Krimsky wykorzystują refleks rogówkowy. Zależność między jego przesunięciem a kątem ma charakter szacunkowy i zależy od anatomii oraz metody. Nie należy zamieniać jednego milimetra na uniwersalny dokładny wynik dla każdego oka.

Interpretacja wyniku leczenia

Próg „sukcesu” w badaniu jest definicją operacyjną, nie biologiczną granicą prawidłowości. Wynik poniżej przyjętego kąta może współistnieć z supresją lub ograniczoną stereopsją. Przy niewspółbieżności dobry wynik na wprost nie opisuje całego pola spojrzenia.

Dlatego dokumentacja powinna łączyć motoryczny wynik z funkcją i objawami. Zmiany kontroli, ostrości i komfortu należy analizować obok kąta, a nie zastępować nimi ani nim całej oceny.

Powiązane pojęcia

Źródła naukowe

  1. American Academy of Ophthalmology EyeWiki. Sensory and Motor Testing
  2. Derek T Sprunger; Scott R Lambert; Amra Hercinovic; Christie L Morse; Michael X Repka; Amy K Hutchinson; Oscar A Cruz; David K Wallace; American Academy of Ophthalmology Preferred Practice Pattern Pediatric Ophthalmology/Strabismus Panel. Esotropia and Exotropia Preferred Practice Pattern®. Ophthalmology (2023).
  3. Sidney J Faria-E-Sousa. Technical notes on prism-dioptre and Prentice's rule. Ophthalmic & physiological optics : the journal of the British College of Ophthalmic Opticians (Optometrists) (2022).
  4. AAO PPP E&E
  5. WUM
  6. Cochrane 2023

Czytaj więcej w portalu