Oko prawe i lewe
Skróty OP i OL oznaczają zwykle oko prawe i lewe; w dokumentacji spotyka się także OD i OS. Jeżeli oznaczenie jest nieczytelne, poproś o wyjaśnienie. Nie zgaduj strony przy przepisywaniu zaleceń.
Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern..
Wada a ostrość
Dioptrie dotyczą mocy optycznej i recepty. Zapis 0,5 może dotyczyć wyniku ostrości w zapisie dziesiętnym, ale bez nazwy pola nie należy tego zakładać. Znak minus, cylinder i oś są częściami innego rodzaju informacji.
Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern..
Z korekcją czy bez
Wynik bez okularów i wynik w dobranej korekcji odpowiadają na inne pytania. Ważne jest też, czy badanie wykonano pojedynczymi czy grupowanymi znakami i jaką metodą. Nie porównuj bezpośrednio wyników, które powstały w odmiennych warunkach.
Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern..
Snellen i logMAR
To sposoby zapisu ostrości. W logMAR kierunek skali jest inny niż w zapisie dziesiętnym: mniejsza wartość może oznaczać lepszą ostrość. Sama konwersja liczb nie wyrównuje różnic między testami i nie interpretuje leczenia.
Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern..
Zachowaj oryginał
W Paszporcie można przepisać oryginalny zapis, bez samodzielnego przeliczania. Dołącz datę, oko, nazwę testu i korekcję. Przy niejasności zabierz oryginalny dokument na kontrolę.
Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern..
Najpierw ustal, co oznacza liczba
Na jednej kartce mogą znajdować się ostrość, moc korekcji, kąt odchylenia i wynik testu obuocznego. Są to różne wielkości. Przykładowy zapis ostrości „0,5” nie jest tym samym co „+0,5 D” na recepcie i nie oznacza połowy zdrowego oka.
Przy wyniku ostrości ważne jest, czy badano każde oko osobno, z jakiej odległości, z korekcją czy bez niej oraz jakim testem. Przepisz cały oryginalny zapis wraz z datą. Brak jednostki lub opisu warto wyjaśnić na wizycie, zamiast go dopowiadać.
Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern.; The pattern of visual deficits in amblyopia..
Pojedynczy znak i wiersz nie zawsze dają ten sam wynik
Tłok sąsiednich znaków, czyli crowding, może utrudniać rozpoznawanie w niedowidzeniu. Odczyt pojedynczego odizolowanego symbolu bywa inny niż odczyt znaku otoczonego kolejnymi. Z tego powodu zmiana rodzaju tablicy może wpływać na porównanie wyników.
Równie ważna jest współpraca i sposób odpowiedzi. Osoba badająca ocenia, czy uzyskany wynik jest wiarygodny. Nie powinno się budować wniosku o poprawie na przypadkowej różnicy między testem w gabinecie a ekranem telefonu.
Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern.; The pattern of visual deficits in amblyopia..
Jak porównywać kolejne wizyty
Zestawiaj wyniki z odnotowaną metodą, korekcją i terminem. Zapytaj, czy obserwowana zmiana jest większa niż zwykła zmienność pomiaru i jak wpisuje się w dotychczasowy przebieg. Jeden wiersz na różnych tablicach nie zawsze oznacza identyczną zmianę.
Paszport może przechować dokładny zapis. Nie powinien przeliczać go na procent wyleczenia ani łączyć z punktami z gry w jeden wskaźnik zdrowia. Własne obserwacje rodzica warto zapisywać oddzielnie.
Piśmiennictwo: Amblyopia Preferred Practice Pattern.; The pattern of visual deficits in amblyopia..
Najczęstsze pytania
Czy 0,5 oznacza 50 procent wzroku?
Nie. Skala ostrości nie jest procentem całego widzenia ani prognozą leczenia.
Czy lepsza ostrość oznacza prawidłową stereopsję?
Nie. Widzenie przestrzenne jest oceniane osobnymi testami.
Czy wynik 0,5 znaczy, że dziecko widzi w 50 procentach?
Nie. Zapis ostrości opisuje rozpoznawanie szczegółów według danej skali. Nie jest procentem wszystkich funkcji widzenia ani zdrowia oka.
Źródła i dalsza lektura
- Oscar A Cruz, Michael X Repka, Amra Hercinovic, Susan A Cotter, Scott R Lambert, Amy K Hutchinson, Derek T Sprunger, Christie L Morse, David K Wallace, American Academy of Ophthalmology Preferred Practice Pattern Pediatric Ophthalmology/Strabismus Panel. Amblyopia Preferred Practice Pattern. · Ophthalmology (2023) · DOI: 10.1016/j.ophtha.2022.11.003.
- Suzanne P McKee, Dennis M Levi, J Anthony Movshon. The pattern of visual deficits in amblyopia. · Journal of vision (2003) · DOI: 10.1167/3.5.5.