Twoje konto

Utwórz konto, aby zapisywać ćwiczenia dziecka, przeglądać jego aktywności i przekazywać podsumowania wybranemu specjaliście.

Zez rozbieżny okresowy

Oko okresowo odchyla się na zewnątrz, a przez pozostały czas dziecko utrzymuje wspólne ustawienie. Ocenia się częstość utraty kontroli, objawy i współpracę oczu.

Inne nazwy

intermittent exotropia

Dla rodzica

Dlaczego na jednych zdjęciach oczy są proste, a na innych nie?

W okresowym zezie rozbieżnym dziecko przez część czasu utrzymuje wspólne ustawienie. W innych chwilach jedno oko odchyla się na zewnątrz. Czasem widać to przy zmęczeniu, zamyśleniu lub patrzeniu w dal.

Pojedyncze zdjęcie pokazuje tylko jedną chwilę. Do oceny kontroli potrzebna jest również informacja, jak często oko się odchyla i jak szybko wraca.

Co warto powiedzieć podczas wizyty?

Opisz, czy odchylenie widzisz częściej niż wcześniej, czy trwa dłużej i czy dziecko samo wraca do zgodnego patrzenia. Ważne są także zamykanie oka na słońcu, dwojenie lub inne zgłaszane trudności.

W gabinecie ocenia się te obserwacje razem z kątem, widzeniem każdego oka i widzeniem przestrzennym. Wynik może zależeć od chwili, dlatego czasem potrzebne są powtarzane próby i kolejne wizyty.

Czy obserwacja oznacza brak pomocy?

Nie, jeśli ma ustalony plan kontroli i kryteria zmiany postępowania. U wybranych dzieci przebieg jest przez dłuższy czas stabilny. U innych potrzebne jest leczenie.

Zasłanianie, korekcję, ćwiczenia lub zabieg rozważa się zgodnie z konkretną sytuacją. Poszczególne metody mają różne cele. Warto wiedzieć, czy celem jest lepsza kontrola, zmiana kąta, zmniejszenie objawów czy leczenie towarzyszącego niedowidzenia.

Dla studenta — wersja rozszerzona

Kąt i kontrola to różne miary

W okresowej egzotropii odchylenie jawne przeplata się z okresami kontroli obuocznej. Pomiar po dysocjacji ujawnia wielkość odchylenia, ale nie opisuje sam częstotliwości spontanicznej utraty kontroli. Skale kontroli uwzględniają obserwację przed zasłanianiem i powrót po przerwaniu fuzji.

Różnice dali i bliży, refrakcja, ostrość i stereopsja uzupełniają ocenę. Jedna poprawa w skali lub kącie nie powinna zastępować wszystkich innych punktów końcowych.

Jak rozumieć dane obserwacyjne PEDIG?

W obserwacji dzieci 3–10-letnich, u których nie uznano operacji za natychmiast konieczną, przejście do stałej egzotropii lub utrwalone pogorszenie stereopsji było rzadkie. Dobór tej populacji ogranicza uogólnienie na cięższe przypadki.

U dzieci 12–35-miesięcznych raportowano 28% skumulowanego „pogorszenia” według złożonej definicji. Obejmowała ona także rozpoczęcie leczenia bez spełnienia kryterium motorycznego; samo pogorszenie motoryczne oszacowano na 10%. Pominięcie tej różnicy zawyża obraz nieuchronnej progresji kąta.

Ocena interwencji

Przegląd Cochrane obejmuje różne porównania chirurgiczne i niechirurgiczne. Wnioski o krótkoterminowym wpływie zasłaniania nie są dowodem, że każdy pacjent potrzebuje go stale albo że zapobiegnie ono operacji.

Decyzję opiera się na przebiegu, objawach, kontroli i funkcjach czuciowych. Obserwacja i interwencja powinny mieć jawne kryteria oceny. Potrzeba leczenia z powodów funkcjonalnych lub psychospołecznych nie jest tożsama z przekroczeniem jednego progu motorycznego.

Powiązane pojęcia

Źródła naukowe

  1. Pediatric Eye Disease Investigator Group, Writing Committee, Brian G Mohney, Susan A Cotter, Danielle L Chandler, Jonathan M Holmes, David K Wallace, Tomohiko Yamada, David B Petersen, Raymond T Kraker, Christie L Morse, B Michele Melia, Rui Wu. Three-Year Observation of Children 3 to 10 Years of Age with Untreated Intermittent Exotropia. Ophthalmology (2019), 126(9), 1249. DOI: 10.1016/j.ophtha.2019.01.015
  2. Susan A Cotter, Brian G Mohney, Danielle L Chandler, Jonathan M Holmes, David K Wallace, B Michele Melia, Rui Wu, Raymond T Kraker, Rosanne Superstein, Eric R Crouch, Evelyn A Paysse, Pediatric Eye Disease Investigator Group. Three-year observation of children 12 to 35 months old with untreated intermittent exotropia. Ophthalmic & physiological optics : the journal of the British College of Ophthalmic Opticians (Optometrists) (2020), 40(2), 202. DOI: 10.1111/opo.12668
  3. Yi Pang, Lawrence Gnanaraj, Jessica Gayleard, Genie Han, Sarah R Hatt. Interventions for intermittent exotropia. The Cochrane database of systematic reviews (2021), 9(9), CD003737. DOI: 10.1002/14651858.CD003737.pub4
  4. Derek T Sprunger; Scott R Lambert; Amra Hercinovic; Christie L Morse; Michael X Repka; Amy K Hutchinson; Oscar A Cruz; David K Wallace; American Academy of Ophthalmology Preferred Practice Pattern Pediatric Ophthalmology/Strabismus Panel. Esotropia and Exotropia Preferred Practice Pattern®. Ophthalmology (2023).
  5. EyeWiki

Czytaj więcej w portalu