Twoje konto

Utwórz konto, aby zapisywać ćwiczenia dziecka, przeglądać jego aktywności i przekazywać podsumowania wybranemu specjaliście.

Pole widzenia

Cały obszar, który dostrzegamy bez zmiany kierunku spojrzenia — zarówno na wprost, jak i po bokach.

Inne nazwy

visual field

Dla rodzica

Widzimy więcej niż sam punkt, na który patrzymy

Kiedy dziecko przygląda się obrazkowi, może jednocześnie zauważyć ruch dłoni obok kartki. Nie musi od razu przenosić wzroku na każdy dostrzeżony przedmiot. Cały obszar widoczny przy utrzymaniu spojrzenia w jednym kierunku nazywamy polem widzenia.

Obejmuje ono to, co widać na wprost, oraz otoczenie po bokach. To inne zagadnienie niż ostrość wzroku, która opisuje rozpoznawanie szczegółów. Dobra ostrość w centrum nie gwarantuje prawidłowego widzenia w całym otoczeniu.

Jak bada się pole widzenia dziecka?

W jednej z metod dziecko patrzy na stały punkt, a w różnych miejscach pojawiają się niewielkie światła. Ma zgłaszać, które zauważyło. Ważne jest utrzymanie spojrzenia na celu, a nie szukanie wzrokiem kolejnych świateł.

U młodszych dzieci stosuje się także inne sposoby obserwowania odpowiedzi. Metodę dobiera się do możliwości współpracy. Nie każda nieprawidłowość na pierwszym wydruku oznacza rzeczywisty ubytek: zmęczenie i niezrozumienie zadania mogą zmienić odpowiedzi.

Co oznacza brak widzenia w części obszaru?

Ograniczony obszar słabszego lub nieobecnego widzenia nazywa się mroczkiem. Przyczyn może być wiele, między innymi choroby siatkówki, nerwu wzrokowego lub dalszej drogi przekazywania obrazu do mózgu. Sam rysunek pola nie określa jeszcze przyczyny.

W zezie może występować także ograniczenie odbioru obrazu jednego oka podczas patrzenia obojgiem oczu. Nie jest to automatycznie taki sam ubytek jak uszkodzenie siatkówki. Różnicę wyjaśnia badanie w różnych warunkach patrzenia.

Kiedy potrzebna jest pilna ocena?

Nagłe zniknięcie części obrazu, pojawienie się przesuwającej ciemnej zasłony albo nagła utrata widzenia wymaga pilnej pomocy medycznej. Nie jest to sytuacja do samodzielnego sprawdzania za pomocą testu w internecie. Wcześniejszy prawidłowy pomiar ostrości nie wyklucza nowego problemu.

Dla studenta — wersja rozszerzona

Obszar przestrzeni a mapa czułości

Pole widzenia to obszar przestrzeni dostrzegany przy określonym ustawieniu oka i kierunku fiksacji. Perymetria ocenia nie tylko zasięg, lecz także czułość w badanych lokalizacjach. Różne programy mogą badać odmienne części pola i używać innych bodźców.

Perymetria statyczna zmienia parametry bodźca w ustalonych położeniach, natomiast kinetyczna wykorzystuje przemieszczanie bodźca. Wyniki są zależne od procedury. Brak nieprawidłowości w ograniczonym programie nie potwierdza automatycznie prawidłowości całego pola.

Najpierw oceń, czy można ufać odpowiedziom

Interpretacja wymaga uwzględnienia stabilności fiksacji, reakcji bez bodźca, pomijania bodźców, czasu próby oraz zachowania badanego. Wskaźniki aparatu pomagają, ale nie zastępują oceny klinicznej. U dziecka szczególne znaczenie mają wiek i zrozumienie zadania.

Powtarzalny układ ubytku zestawia się ze stanem siatkówki, nerwu wzrokowego i objawami neurologicznymi. Z samego odcienia szarości na wydruku nie wynika rozpoznanie. Wskazania do kolejnego badania zależą od całości obrazu, nie od jednego wskaźnika.

Mroczek patologiczny i supresyjny

Mroczek oznacza ograniczony obszar obniżonej czułości względem otoczenia. Deficyt wynikający z choroby narządu wzroku należy odróżnić od ograniczenia udziału obrazu w warunkach obuocznych. Supresja może zależeć od tego, czy drugie oko pozostaje otwarte i jaki bodziec zastosowano.

Nie można więc przenosić pojęcia mroczka supresyjnego bezpośrednio na rozpoznanie trwałego uszkodzenia. Ocena jednooczna i obuoczna odpowiada na różne pytania. Rozróżnienie jest istotne przy zezie i niedowidzeniu, a także przy podejrzeniu współistniejącej patologii.