Twoje konto

Utwórz konto, aby zapisywać ćwiczenia dziecka, przeglądać jego aktywności i przekazywać podsumowania wybranemu specjaliście.

Niedowidzenie u dorosłych

Niedowidzenie powstałe w dzieciństwie, które utrzymuje się w dorosłości. Nowego pogorszenia widzenia u dorosłego nie należy bez badania tłumaczyć dawnym niedowidzeniem.

Inne nazwy

adult amblyopia

Dla rodzica

Czy niedowidzenie może pozostać na całe życie?

Tak. Zaburzenie, które powstało podczas rozwoju wzroku, może utrzymywać się także w dorosłości. Osoba z dobrze widzącym drugim okiem często radzi sobie sprawnie w codziennym życiu. Może jednak mieć ograniczoną ostrość jednego oka i trudności ze współpracą obojga oczu.

Wczesne wykrycie problemu u dziecka daje szansę na poprawę widzenia w okresie intensywnego rozwoju.

Czy dorosłemu można zaproponować leczenie?

Najpierw trzeba sprawdzić, czy ma odpowiednią korekcję i czy słabszego widzenia rzeczywiście nie wyjaśnia inna choroba. Badania nad treningami wzrokowymi wskazują, że u części dorosłych możliwa jest poprawa. Pewność, zakres i trwałość efektów zależą jednak od konkretnej metody i jakości badań.

Nie ma podstaw do obietnicy, że dowolna gra komputerowa lub intensywne zaklejanie oka przywróci pełne widzenie. Nie należy też przenosić bezpośrednio schematu leczenia dziecka na dorosłego.

A jeśli dotychczasowe widzenie nagle się pogorszyło?

Dawne niedowidzenie nie wyjaśnia automatycznie nowej zmiany. Nagłe pogorszenie, ból, błyski lub ubytek pola widzenia wymagają odpowiedniej pilnej oceny. Również stopniowy spadek trzeba zbadać.

Warto znać wcześniejsze wyniki każdego oka. Pozwala to oddzielić ograniczenie obecne od dzieciństwa od nowego problemu. Ważna pozostaje także ochrona oczu przed urazami, szczególnie gdy jedno z nich zapewnia większość użytecznego widzenia.

Dla studenta — wersja rozszerzona

Utrwalony deficyt rozwojowy i aktualny stan oka

Niedowidzenie dorosłego zwykle oznacza utrzymywanie się deficytu powstałego w dzieciństwie. Jego rozpoznanie wymaga zgodnego wywiadu i badania. Nowa utrata ostrości, zmiana barw lub pola widzenia nie może zostać przypisana ambliopii bez poszukiwania aktualnej przyczyny.

Pełna korekcja może poprawić komponent optyczny, ale nie jest dowodem usunięcia komponentu rozwojowego. Trzeba też oddzielić poprawę mierzonej ostrości od normalizacji supresji i stereopsji.

Co rzeczywiście wiadomo o aktywnych treningach?

Metaanaliza z 2015 roku obejmowała 24 badania metod behawioralnych i wskazywała na średnią poprawę ostrości około 0,17 logMAR. Autorzy podkreślali potrzebę prób klinicznych potwierdzających wyniki. Różnorodność metod i prób ogranicza proste przewidywanie efektu dla pacjenta.

Metaanaliza z 2025 roku raportowała korzyść treningów włączonych do analizy. Standaryzowana różnica średnich, SMD, opisuje efekt w jednostkach zmienności, a nie bezpośrednio w rzędach tablicy. Nie wolno przedstawiać wartości −0,68 jako poprawy o 0,68 logMAR.

Granice aktualnego wnioskowania

Dokument Cochrane z 2025 roku dotyczący aktywnego leczenia dorosłych jest protokołem planowanego przeglądu. Nie zawiera jeszcze jego wyników. Z kolei badanie dzieci i nastolatków do 17 lat nie jest badaniem dorosłych.

Przy ocenie interwencji potrzebne są grupa porównawcza, kontrola efektu powtarzania testu, opis wcześniejszego leczenia i trwałość wyniku po zakończeniu treningu. Zachowana plastyczność uzasadnia badania, ale nie oznacza nieograniczonej podatności ani jednakowej skuteczności dowolnej aplikacji.

Powiązane pojęcia

Źródła naukowe

  1. Jugnoo Rahi, Stuart Logan, Christine Timms, Isabelle Russell-Eggitt, David Taylor. Risk, causes, and outcomes of visual impairment after loss of vision in the non-amblyopic eye: a population-based study. Lancet (London, England) (2002), 360(9333), 597. DOI: 10.1016/s0140-6736(02)09782-9
  2. Mitchell M Scheiman, Richard W Hertle, Roy W Beck, Allison R Edwards, Eileen Birch, Susan A Cotter, Earl R Crouch, Oscar A Cruz, Bradley V Davitt, Sean Donahue, Jonathan M Holmes, Don W Lyon, Michael X Repka, Nicholas A Sala, David I Silbert, Donny W Suh, Susanna M Tamkins, Pediatric Eye Disease Investigator Group. Randomized trial of treatment of amblyopia in children aged 7 to 17 years. Archives of ophthalmology (Chicago, Ill. : 1960) (2005), 123(4), 437. DOI: 10.1001/archopht.123.4.437
  3. Mary Ellen Hoehn, Amin Nabavi, Amir Rahdar, Mohammad Delsoz, Flora Lum, Siamak Yousefi. Visual Outcomes after Strabismus Surgery in Pediatric Patients with Strabismic Amblyopia: An IRIS® Registry Study. Ophthalmology (2025), 132(9), 1005. DOI: 10.1016/j.ophtha.2025.04.024
  4. Inna Tsirlin, Linda Colpa, Herbert C Goltz, Agnes M F Wong. Behavioral Training as New Treatment for Adult Amblyopia: A Meta-Analysis and Systematic Review. Investigative ophthalmology & visual science (2015), 56(6), 4061. DOI: 10.1167/iovs.15-16583
  5. Xiaolu Ming, Gantian Huang, Xiaohang Chen, Meng Liao, Longqian Liu. A Systematic Review and Meta-Analysis of Perceptual Learning and Video Game Training for Adults with Monocular Amblyopia. Ophthalmology and therapy (2025), 14(5), 857. DOI: 10.1007/s40123-025-01128-9
  6. Catherine Suttle, Miriam Conway, Lisa Asper, Rakhee Shah, Sieu Khuu, John G Lawrenson. Active treatments for unilateral amblyopia in adults. The Cochrane database of systematic reviews (2025), 9(9), CD016116. DOI: 10.1002/14651858.CD016116
  7. R F Hess, B Mansouri, B Thompson. A new binocular approach to the treatment of amblyopia in adults well beyond the critical period of visual development. Restorative neurology and neuroscience (2010), 28(6), 793. DOI: 10.3233/RNN-2010-0550
  8. Dennis M Levi. Rethinking amblyopia 2020. Vision research (2020).
  9. Loba i wsp. 2022

Czytaj więcej w portalu