Niedowidzenie anizometropowe

Różne okulary dla prawego i lewego oka

Wyobraźmy sobie dziecko, które jednym okiem otrzymuje wyraźny obraz, a drugim stale rozmazany. Podczas patrzenia obojgiem oczu zwykle radzi sobie dobrze, bo korzysta głównie z lepszego obrazu. Może nigdy nie zauważyć różnicy.

Tak bywa, gdy oczy mają wyraźnie różne wady wzroku. Samą różnicę nazywamy anizometropią. Jeżeli utrudniła ona prawidłowy rozwój widzenia jednego oka, mówimy o niedowidzeniu anizometropowym.

Oczy mogą być ustawione prosto. Brak zeza nie wyklucza więc tego problemu. Nie można go również ocenić na podstawie tego, jak sprawnie dziecko korzysta z telefonu albo rozpoznaje przedmioty w domu.

Dlaczego dziecko nie wyostrzy obrazu samo?

Mechanizm ustawiania ostrości zwykle pracuje w obojgu oczach wspólnie. Przy znacznie różnej wadzie nie potrafi po prostu dobrać niezależnego ustawienia dla każdego oka tak, aby oba obrazy były jednakowo wyraźne.

Odpowiednia korekcja wyrównuje warunki optyczne. Potem potrzebny jest czas, aby układ wzrokowy lepiej korzystał z obrazu słabszego oka. U części dzieci sama korekcja przynosi dużą poprawę, u innych konieczne jest dalsze leczenie.

Czego można oczekiwać po kontrolach?

Sprawdza się każde oko osobno, zawsze w odpowiednich okularach. Ważne jest nie tylko zmniejszenie różnicy między oczami, lecz również rzeczywisty wzrost ostrości słabszego oka.

Na wynik terapii wpływają rodzaj wady, początkowe widzenie, wiek i odpowiedź na leczenie. Jeśli dziecko źle znosi okulary, opisz trudność podczas wizyty. Powiedz na przykład, czy oprawa uciska, zsuwa się lub przeszkadza w patrzeniu.

Nierówny obraz i konkurencja między oczami

Anizometropia jest różnicą refrakcji oczu. Niedowidzenie anizometropowe jest jej możliwym następstwem rozwojowym, a nie drugim określeniem tej samej cechy optycznej. Nierówne rozogniskowanie i nierówny udział informacji w widzeniu obuocznym mogą prowadzić do utrwalonego deficytu oka z gorszym obrazem.

Znaczenie ma typ wady, nie tylko różnica ekwiwalentu sferycznego. Różnice astygmatyzmu, jego osi i jakości obrazu mogą nie być dobrze opisane jedną liczbą. W korekcji okularowej trzeba też uwzględniać możliwe różnice wielkości obrazów i tolerancję korekcji. Nie oznacza to automatycznego wskazania do soczewek kontaktowych u każdego dziecka.

Dane o samej korekcji

Prospektywna wieloośrodkowa interwencja bez grupy porównawczej PEDIG objęła 84 wcześniej nieleczone dzieci od 3 do poniżej 7 lat. Poprawę o co najmniej dwa rzędy uzyskano u 77%, a kryterium ustąpienia niedowidzenia u 27% w głównej fazie obserwacji. U części poprawa następowała jeszcze po początkowo przyjętej stabilizacji.

Badanie nie było RCT okularów wobec braku korekcji. Nie należy też zamieniać 27% z głównej fazy na odsetek odnoszący się do późniejszej, dodatkowo obserwowanej podgrupy. Dane pokazują istotny efekt leczenia optycznego, ale nie wyznaczają jednakowego czasu oczekiwania dla wszystkich pacjentów.

Co oznacza wyrównanie ostrości?

Różnica jednego rzędu lub mniejsza była operacyjnym kryterium ustąpienia w tym badaniu. Taki wynik nie jest tożsamy z normalizacją wszystkich funkcji obuocznych. Pozostała supresja czy ograniczona stereopsja mogą wymagać osobnej oceny.

Przy braku poprawy należy ponownie ocenić poprawność refrakcji, regularność korekcji, test ostrości i stan oka. Samo istnienie anizometropii nie dowodzi, że wyjaśnia ona każdy stwierdzony deficyt.