Twoje konto

Utwórz konto, aby zapisywać ćwiczenia dziecka, przeglądać jego aktywności i przekazywać podsumowania wybranemu specjaliście.

Kompensacyjne ustawienie głowy

Obrót, przechylenie lub uniesienie albo opuszczenie głowy pomagające lepiej widzieć. Przyczyna może być wzrokowa, ale wymaga odróżnienia od problemów szyi i układu nerwowego.

Inne nazwy

kręcz szyi oczny · torticollis ocularis · compensatory head posture · wyrównawcze ustawienie głowy · compensatory / abnormal head posture

Dla rodzica

Czy dziecko przekrzywia głowę, żeby widzieć wygodniej?

Niektóre dzieci obracają twarz na bok, przechylają głowę do ramienia albo unoszą lub opuszczają brodę podczas patrzenia. Taka pozycja może zmniejszać dwojenie, poprawiać ustawienie oczu albo ograniczać oczopląs.

To kompensacyjne ustawienie głowy: sposób radzenia sobie z trudnością wzrokową. Dziecko nie musi wiedzieć, dlaczego tak robi. Może po prostu lepiej widzieć w tej pozycji.

Dlaczego nie wystarczy powiedzieć „usiądź prosto”?

Jeśli ustawienie pomaga w widzeniu, wymuszone wyprostowanie może pogorszyć obraz. Warto najpierw sprawdzić, czy dzięki niej dziecko rzeczywiście widzi wygodniej.

Jednocześnie nie każde przechylenie ma przyczynę oczną. Mogą występować problemy mięśni szyi, układu kostnego lub nerwowego. Ważne jest badanie i odróżnienie możliwych mechanizmów, a nie samodzielne wybranie jednego wyjaśnienia.

Co warto zaobserwować?

Zwróć uwagę, czy pozycja pojawia się przy oglądaniu telewizji, czytaniu, patrzeniu w dal albo tylko w określoną stronę. Powiedz, od kiedy ją zauważasz i czy towarzyszą ból, uraz lub nowa zmiana widzenia.

Długotrwała nieprawidłowa pozycja może obciążać szyję, dlatego nie należy jej po prostu pozostawiać bez oceny. Leczenie powinno dotyczyć przyczyny i funkcji. Gdy zmiana jest nagła, szczególnie z bólem, dwojeniem lub innymi objawami, potrzebna jest szybka pomoc.

Dla studenta — wersja rozszerzona

Trzy składowe ustawienia

Nieprawidłową pozycję głowy opisuje się przez obrót twarzy, przechylenie boczne i uniesienie lub opuszczenie brody. Mogą współistnieć. Zapis „kręcz” bez kierunku i warunków jest niewystarczający do porównania wyników.

Oczna pozycja kompensacyjna może wybierać obszar mniejszego odchylenia w zezie niewspółbieżnym lub korzystniejsze położenie w oczopląsie. Nie zawsze jest związana z odczuwanym dwojeniem, zwłaszcza przy wczesnych adaptacjach czuciowych.

Różnicowanie poprzedza korekcję

Przegląd literatury z 2022 roku podkreśla potrzebę odróżnienia przyczyn ocznych od ortopedycznych i neurologicznych. Często wymieniane przyczyny oczne obejmują oczopląs, niedowład mięśnia skośnego górnego i zespół Duane’a. Nie jest to zamknięta lista ani ranking dla każdego wieku.

Ocena obejmuje pozycję podczas różnych zadań, motorykę, ustawienie i widzenie. Reakcja na zasłonięcie może być informacją pomocniczą, ale nie wyklucza samodzielnie przyczyny ocznej, szczególnie przy mechanizmach zależnych od patrzenia jednoocznego.

Pomiar efektu

Poprawa pozycji głowy może być ważnym celem interwencji, nawet jeśli zakres ruchów nie staje się prawidłowy. Trzeba sprawdzić, czy osiągnięto ją bez utraty korzystnych warunków widzenia.

Długotrwała pozycja może wiązać się ze zmianami wtórnymi w układzie mięśniowo-szkieletowym. Postępowanie wymaga więc współpracy odpowiednich dziedzin, nie tylko polecenia prostowania głowy lub samego treningu mięśni szyi bez wyjaśnienia wzroku.

Powiązane pojęcia

Źródła naukowe

  1. Mohamad Reza Akbari, Masoud Khorrami-Nejad, Haleh Kangari, Alireza Akbarzadeh Baghban, Mehdi Ranjbar Pazouki. Ocular Abnormal Head Posture: A Literature Review. Journal of current ophthalmology (2021), 33(4), 379. DOI: 10.4103/joco.joco_114_20
  2. AAPOS. Nystagmus
  3. American Academy of Ophthalmology EyeWiki. Sensory and Motor Testing

Czytaj więcej w portalu