Twoje konto

Utwórz konto, aby zapisywać ćwiczenia dziecka, przeglądać jego aktywności i przekazywać podsumowania wybranemu specjaliście.

Fiksacja

Utrzymywanie spojrzenia na wybranym celu, na przykład na obrazku podczas badania. Ocenia się, jak oko wybiera i utrzymuje ten cel.

Inne nazwy

ocular fixation

Dla rodzica

Co znaczy, że dziecko utrzymuje spojrzenie?

Gdy dziecko przygląda się twarzy lub zabawce, jego oko kieruje się na wybrany cel i przez chwilę go utrzymuje. W badaniu mówimy wtedy o fiksacji.

Można ją oceniać również u dziecka, które jeszcze nie nazywa obrazków ani liter. Osoba badająca obserwuje, czy każde oko podejmuje patrzenie na cel, jak stabilnie je utrzymuje i co dzieje się po odsłonięciu drugiego oka.

Dlaczego sprawdza się każde oko?

Przy patrzeniu dwojgiem oczu dziecko może chętniej korzystać z jednego. Drugie może mieć słabsze widzenie, ale sama preferencja nie wystarcza, żeby stwierdzić niedowidzenie. Znaczenie mają także ustawienie oczu i warunki próby.

Przykład objaśniający: niemowlę śledzi zabawkę po zasłonięciu prawego oka, lecz po jego odsłonięciu szybko wraca do patrzenia nim. Taka obserwacja pomaga zaplanować dalsze badanie. Nie daje jeszcze wyniku odpowiadającego odczytaniu konkretnego rzędu liter.

Patrzenie na cel i wyostrzanie obrazu to różne czynności

Fiksacja dotyczy utrzymania spojrzenia. Akomodacja, czyli zmiana ostrości przy patrzeniu na różne odległości, dotyczy działania układu wewnątrz oka. Obie czynności mogą współpracować, ale nie oznaczają tego samego.

Krótki moment odwrócenia wzroku u zmęczonego dziecka także nie świadczy sam w sobie o chorobie. Wynik ocenia się z uwzględnieniem wieku, zainteresowania celem i pozostałych badań.

Dla studenta — wersja rozszerzona

Kierowanie i utrzymywanie obrazu celu

Fiksacja jest czynnością układu okoruchowego i wzrokowego, która pozwala utrzymać wybrany cel w preferowanym obszarze siatkówki. Prawidłowa fiksacja centralna wykorzystuje okolicę dołkową. Samo pojęcie nie wyklucza jednak fiksacji ekscentrycznej, w której preferowane miejsce jest położone poza dołkiem.

Utrzymywanie fiksacji nie oznacza zupełnego bezruchu oka. Fizjologiczne drobne ruchy współistnieją ze stabilnym spostrzeżeniem. Nie należy traktować każdej obserwowanej zmiany położenia jako oczopląsu lub zaburzenia uwagi.

Co opisuje zapis CSM?

Skrót od angielskich słów central, steady, maintained oznacza odpowiednio fiksację centralną, stabilną i utrzymywaną. Każda z tych cech odpowiada na inne pytanie. Zapis należy odnieść do bodźca, sposobu badania oraz warunków jednoocznych i obuocznych.

Jest to ocena kliniczna jakości fiksacji, nie równoznacznik ilościowego pomiaru ostrości. Preferencję fiksacji można wykorzystywać pomocniczo u dzieci przed etapem wiarygodnego badania optotypami. Jej zgodność z różnicą ostrości nie jest jednak doskonała.

Łączenie obserwacji z rozpoznaniem

Należy sprawdzić, czy dziecko podejmuje fiksację każdym okiem, czy ją utrzymuje po zmianie warunków i czy nie występują ograniczenia ruchomości lub nieprawidłowe ustawienie. Reakcja na zasłanianie może wskazywać na asymetrię funkcji, lecz zależy także od innych cech badania.

Niechęć do zasłonięcia jednego oka nie stanowi samodzielnego dowodu niedowidzenia drugiego. W miarę możliwości trzeba uzyskać pomiar ostrości właściwy dla wieku oraz ocenić refrakcję i stan narządu wzroku. Termin „fiksacja” opisuje funkcję, a nie rozpoznanie jej przyczyny.