Twoje konto

Utwórz konto, aby zapisywać ćwiczenia dziecka, przeglądać jego aktywności i przekazywać podsumowania wybranemu specjaliście.

Opadanie powieki

Niższe położenie górnej powieki, które może zasłaniać obraz lub wpływać na wadę wzroku. U dziecka ocenia się nie tylko wygląd, ale także rozwój widzenia i ustawienie głowy.

Inne nazwy

ptoza · blepharoptosis · wrodzona ptoza · wrodzone opadanie powieki · ptosis · congenital ptosis

Dla rodzica

Dlaczego jedna powieka jest niżej?

Opadanie górnej powieki, czyli ptoza, może być związane z jej mięśniem i sterowaniem. Często występuje od wczesnego rozwoju, ale może pojawić się także później. Dotyczy jednej lub obojga stron.

Nie ocenia się go wyłącznie jako kwestii wyglądu. Powieka może ograniczać obraz, wpływać na kształt przezroczystej przedniej powierzchni oka — rogówki — i powodować nierówne skupianie światła, czyli astygmatyzm albo skłaniać dziecko do unoszenia brody, aby patrzeć spod jej brzegu.

Czy problem istnieje tylko wtedy, gdy źrenica jest całkiem zasłonięta?

Nie. Nawet bez pełnego zasłonięcia może występować wada utrudniająca rozwój widzenia. Dlatego trzeba sprawdzić wadę wzroku i ostrość każdego oka oraz ustawienie głowy.

Łagodne opadnięcie nie zawsze wymaga szybkiej operacji. Z kolei istotna przeszkoda dla rozwoju nie powinna czekać wyłącznie do wieku szkolnego. Termin zależy od funkcji, przyczyny i nasilenia.

Co zmienia zabieg, a co nadal trzeba kontrolować?

Operacja może poprawić położenie powieki i warunki patrzenia. Nie musi sama wyrównać już istniejącej wady lub niedowidzenia. Dalsza korekcja i ocena funkcji mogą nadal być potrzebne.

Nagłe nowe opadnięcie, szczególnie z dwojeniem, nierównymi źrenicami, bólem głowy lub zaburzeniem ruchów oka, wymaga pilnej oceny. Nie należy uznawać go za zwykłe zmęczenie ani samodzielnie podklejać powieki jako sposobu leczenia.

Dla studenta — wersja rozszerzona

Wrodzone i nabyte mechanizmy

Ptoza opisuje obniżenie górnej powieki. Wrodzona postać często wiąże się z nieprawidłowym rozwojem dźwigacza, ale nabyte przyczyny obejmują inne zaburzenia mięśniowe, nerwowe i mechaniczne. Nazwa objawu nie jest rozpoznaniem etiologicznym.

Ocena obejmuje funkcję dźwigacza, wysokość powieki, źrenice, motorykę, pozycję głowy i stan powierzchni oka, odpowiednio do sytuacji. Nowy początek zmienia pilność i zakres różnicowania.

Więcej niż mechaniczne zasłonięcie

Ryzyko ambliopii może wynikać z deprywacji osi, astygmatyzmu, anizometropii lub współistniejącego zeza. Widoczna źrenica nie wyklucza więc zagrożenia rozwojowego. Konieczne są refrakcja i funkcja każdego oka.

Retrospektywna kohorta z tajwańskich danych ubezpieczeniowych wykazywała większą częstość rozpoznań wad i ambliopii u dzieci z ptozą. Skorygowany iloraz hazardów nie jest bezwzględnym ryzykiem i nie dowodzi sam mechanizmu przyczynowego. Selekcja i sposób kodowania mają znaczenie.

Wskazanie do leczenia i kontrola

Wybór terminu i techniki zależy od zagrożenia funkcji, nasilenia i działania mięśnia. Cel kosmetyczny i ochrona rozwoju są powiązane, lecz nie identyczne. Podniesienie powieki nie usuwa automatycznie ambliopii.

Przy nagłej ptozie z innymi objawami nie wolno ograniczać postępowania do oceny powieki. Potrzebne jest pilne wyjaśnienie możliwej przyczyny neurologicznej lub innej nabytej patologii.

Powiązane pojęcia

Źródła naukowe

  1. Sean Donahue, Cynthia Nixon, Section on Opthamology, American Academy of Pediatrics, Committee on Practice and Ambulatory Medicine, American Academy of Pediatrics, American Academy of Ophthalmology, American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus, American Association of Certified Orthoptists. Visual System Assessment in Infants, Children, and Young Adults by Pediatricians. Pediatrics (2016), 137(1), 28. DOI: 10.1542/peds.2015-3596
  2. Ning-Yi Hsia, Li-Yen Wen, Ching-Ying Chou, Cheng-Li Lin, Lei Wan, Hui-Ju Lin. Increased Risk of Refractive Errors and Amblyopia among Children with Ptosis: A Nationwide Population-Based Study. Journal of clinical medicine (2022), 11(9). DOI: 10.3390/jcm11092334
  3. AAPOS. Ptosis
  4. American Academy of Ophthalmology. Amblyopia Preferred Practice Pattern
  5. Najem K, Asuncion RMD, Margolin E. Diplopia. StatPearls / NCBI Bookshelf

Czytaj więcej w portalu