Twoje konto

Utwórz konto, aby zapisywać ćwiczenia dziecka, przeglądać jego aktywności i przekazywać podsumowania wybranemu specjaliście.

Badanie przesiewowe wzroku

Krótkie badanie mające wskazać dzieci potrzebujące dokładniejszej oceny wzroku. Nie jest pełną diagnozą; wynik prawidłowy nie unieważnia nowych objawów.

Inne nazwy

przesiew · vision screening · ortoptyczne badanie przesiewowe

Dla rodzica

Po co sprawdzać wzrok dziecka, które się nie skarży?

Niedowidzenie i niektóre wady mogą nie dawać łatwych do zauważenia objawów. Przesiew pomaga znaleźć dzieci, które powinny mieć dokładniejsze badanie, zanim problem stanie się widoczny w nauce lub codziennym działaniu.

U małego dziecka można użyć aparatu szukającego czynników ryzyka. Starsze może rozpoznawać obrazki lub litery każdym okiem osobno. Różne próby wykrywają różne problemy.

Co oznacza skierowanie po przesiewie?

Nie jest jeszcze rozpoznaniem choroby. Może oznaczać podejrzenie wady, różnicy między oczami, zeza albo niepewny wynik wymagający sprawdzenia. Pełne badanie ustala, czy problem istnieje i jakie postępowanie ma sens.

Nie warto odkładać skierowania dlatego, że dziecko dobrze radzi sobie obojgiem oczu. Lepsze oko może ukrywać trudność drugiego.

Czy prawidłowy wynik wystarcza na zawsze?

Nie. Wada i funkcja mogą zmieniać się podczas rozwoju, a żadna krótka próba nie wyklucza wszystkich chorób. Przesiew nie zastępuje kontroli przy rozpoznanym problemie.

Jeśli pojawia się zez, biały odblask źrenicy, nagłe pogorszenie lub inne niepokojące zmiany, potrzebna jest ocena niezależnie od wcześniejszego wyniku. U niemowląt także można i trzeba badać określone cechy wzroku; nie czeka się z objawami do wieku tablicy z literami.

Dla studenta — wersja rozszerzona

Identyfikacja ryzyka w populacji

Przesiew stosuje określony test i próg, aby wyłonić osoby wymagające diagnostyki. Nie jest równoznaczny z kompletnym badaniem każdego pacjenta. Jego cel może dotyczyć ambliopii, jej czynników ryzyka lub innych nieprawidłowości.

Czułość, swoistość i wartości predykcyjne opisują różne aspekty. Wartość dodatnia zależy od częstości problemu w badanej populacji. Nadmierne kierowanie i pomijanie przypadków trzeba analizować razem, z uwzględnieniem dostępnej dalszej diagnostyki.

Wiek i rodzaj dowodu

Stanowisko USPSTF z 2017 roku zalecało co najmniej jeden przesiew w wieku 3–5 lat, przy niewystarczających dowodach dla bilansu populacyjnego poniżej 3 lat. Nie oznaczało to braku potrzeby badania oka niemowlęcia lub dziecka z objawem.

Stanowisko pediatryczne AAP opisuje ocenę wzroku od okresu noworodkowego, późniejszy przesiew aparatowy i testy ostrości dostosowane do wieku. Różne zalecenia mogą dotyczyć odmiennych celów, a nie wzajemnie się wykluczać.

Wynik musi prowadzić do działania

Skuteczny program wymaga ścieżki potwierdzenia i leczenia, nie tylko liczby wykonanych testów. W badaniu narzędzia należy podać standard odniesienia, próg, testowalność i sposób traktowania niepewnych wyników.

Próg walidacyjny AAPOS nie jest receptą ani rozpoznaniem ambliopii. Ujemny wynik nie ma pierwszeństwa przed nowym objawem lub niezależnym wskazaniem do diagnostyki.

Powiązane pojęcia

Źródła naukowe

  1. US Preventive Services Task Force, David C Grossman, Susan J Curry, Douglas K Owens, Michael J Barry, Karina W Davidson, Chyke A Doubeni, John W Epling, Alex R Kemper, Alex H Krist, Ann E Kurth, C Seth Landefeld, Carol M Mangione, Maureen G Phipps, Michael Silverstein, Melissa A Simon, Chien-Wen Tseng. Vision Screening in Children Aged 6 Months to 5 Years: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA (2017), 318(9), 836. DOI: 10.1001/jama.2017.11260
  2. Sean Donahue, Cynthia Nixon, Section on Opthamology, American Academy of Pediatrics, Committee on Practice and Ambulatory Medicine, American Academy of Pediatrics, American Academy of Ophthalmology, American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus, American Association of Certified Orthoptists. Visual System Assessment in Infants, Children, and Young Adults by Pediatricians. Pediatrics (2016), 137(1), 28. DOI: 10.1542/peds.2015-3596
  3. Christine Powell, Sarah R Hatt. Vision screening for amblyopia in childhood. The Cochrane database of systematic reviews (2009), CD005020. DOI: 10.1002/14651858.CD005020.pub3
  4. Jennifer R Evans, Priya Morjaria, Christine Powell. Vision screening for correctable visual acuity deficits in school-age children and adolescents. The Cochrane database of systematic reviews (2018), 2(2), CD005023. DOI: 10.1002/14651858.CD005023.pub3
  5. Robert W Arnold; Sean P Donahue; David I Silbert; Susannah Q Longmuir; Geoffrey E Bradford; Mae Millicent W Peterseim; Amy K Hutchinson; James W O'Neil; Alejandra G de Alba Campomanes; Stacy L Pineles; AAPOS Vision Screening and Research Committees. AAPOS uniform guidelines for instrument-based pediatric vision screen validation 2021. Journal of AAPOS : the official publication of the American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus (2022).
  6. MZ 2025
  7. MeSH D015351
  8. BIOS

Czytaj więcej w portalu